Nowa legitymacja emeryta. Ci seniorzy muszą wymienić dokument w 2026 roku

Dla wielu osób starszych legitymacja emeryta-rencisty stanowi niezwykle ważny dokument, potwierdzający ich status oraz przysługujące uprawnienia. To właśnie dzięki niej seniorzy korzystają z licznych ulg i zniżek, między innymi podczas korzystania z komunikacji miejskiej czy przy potwierdzaniu uprawnień do świadczeń zdrowotnych. Choć wydaje się prostą kartą, dla wielu jest nieodłącznym elementem codziennego życia.

Od 1 stycznia 2023 roku dokument ten występuje w dwóch wariantach: tradycyjnej plastikowej karty oraz elektronicznej formy, dostępnej w aplikacji mObywatel jako mLegitymacja. Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że osoby uzyskujące prawo do świadczeń od początku 2023 roku automatycznie otrzymują wersję elektroniczną, a plastikową kartę mogą wyrobić dodatkowo na własny wniosek.

Co istotne, mimo rosnącej popularności mLegitymacji, tradycyjna karta pozostaje dokumentem szeroko używanym przy codziennych czynnościach – podczas wizyt w przychodni, na przystanku czy przy załatwianiu innych formalności.

Coraz więcej seniorów korzysta z wersji elektronicznej

Wzrastające znaczenie elektronicznych wersji legitymacji zauważył już ZUS, który niedawno podał, że ponad milion emerytów i rencistów pobrało mLegitymację w aplikacji mObywatel. Ministerstwo Cyfryzacji dodatkowo podkreśliło, że cyfrowe dokumenty stają się nieodzownym elementem codziennych usług publicznych i coraz częściej służą do potwierdzania różnych uprawnień i ulg.

1 377 824 użytkowników już pobrało mLegitymację emeryta-rencisty w aplikacji mObywatel. Elektroniczna wersja odpowiada tradycyjnej, plastikowej karcie.

Pomimo tego cyfrowa forma nie zastąpi całkowicie plastikowego dokumentu. To fizyczna legitymacja będzie przedmiotem nadchodzących zmian legislacyjnych. Projekt rozporządzenia zaproponowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został przygotowany w celu dostosowania legitymacji do współczesnych standardów bezpieczeństwa dokumentów publicznych.

Statystyki pokazują skalę wydań plastikowych legitymacji: w poprzednich latach wydawano ich systematycznie, co dowodzi na dużą popularność tradycyjnej formy dokumentu, mimo ewolucji w stronę wersji elektronicznej.

Nowy wzór legitymacji i zasady wymiany w 2026 roku

Zmiana wynika z formalnych wymogów dotyczących dokumentów publicznych trzeciej kategorii, do których zalicza się legitymacja emeryta-rencisty. Dokumenty te, jeśli nie spełniają minimalnych standardów zabezpieczeń, mogą być wydawane jedynie przez określony czas. Graniczną datą dla obecnych legitymacji jest 12 lipca 2026 roku, dlatego przygotowano nowy wzór karty.

Nowa legitymacja będzie przypominać kartę płatniczą pod względem formatu, ale zyska dodatkowe zabezpieczenia. Z projektu wynika, że będzie to jednostronnie laminowana karta wykonana z trwałego tworzywa PCV, opatrzona unikatowymi zabezpieczeniami antyfałszywymi, a także oznaczeniem „LER” zapisanym alfabetem Braille’a dla osób niewidomych i słabowidzących. Celem jest utrudnienie podrobienia dokumentu i dostosowanie go do współczesnych standardów bezpieczeństwa.

Kto musi wymienić legitymację w 2026 roku?

Najważniejszą informacją dla seniorów jest fakt, że nie będzie dochodziło do masowej wymiany wszystkich posiadanych legitymacji. Nowy dokument będą otrzymywać wyłącznie:

Osoby, które po raz pierwszy uzyskają prawo do emerytury lub renty po 12 lipca 2026 roku – dla nich nowa karta będzie wydawana automatycznie.

Seniorzy, którzy zgubią lub zniszczą swoją kartę – duplikat będzie już wydany w nowym wzorze.

Osoby, które chcą wymienić dokument z powodu zmiany danych lub zakończenia ważności karty – w takich przypadkach otrzymają nowy wzór.

Obecne karty zachowają ważność do upływu terminu, na jaki zostały wydane. ZUS będzie mógł korzystać ze starych blankietów aż do 12 lipca 2026 roku. Dla zdecydowanej większości emerytów i rencistów nie ma obowiązku wymiany dokumentów od razu.

Wprowadzenie nowej legitymacji oznacza także wzrost kosztów na rzecz ZUS. Szacuje się, że wyrobienie jednej karty będzie droższe, a w skali 10 lat dodatkowe wydatki mogą wynieść około 4,6 miliona złotych.

Dla seniorów najistotniejsze jest jednak to, że większość nie będzie musiała wymieniać dokumentów od razu, a obowiązek pojawi się tylko przy konieczności wydania nowej legitymacji w określonych sytuacjach.