Wielkie zmiany w ślubach kościelnych nadchodzą – co muszą wiedzieć narzeczeni?
Polska stoi u progu ważnych przemian w relacjach z Kościołem oraz unijnym porządkiem prawnym. Sejm wkrótce rozpatrzy wniosek o wypowiedzenie Konkordatu – międzynarodowej umowy ze Stolicą Apostolską – co ma przywrócić pełną suwerenność państwa, zwłaszcza w edukacji i finansach publicznych.
Równolegle Ministerstwo Cyfryzacji dostosowuje wzory aktów stanu cywilnego do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Nowe dokumenty wprowadzą neutralne płciowo określenia małżonków, umożliwiając rejestrację małżeństw jednopłciowych zawartych legalnie poza Polską.
Koniec Konkordatu? Suwerenność edukacyjna i finansowa na celowniku
W Sejmie toczy się gorąca dyskusja o przyszłości Konkordatu. Inicjatywę wypowiedzenia porozumienia ze Stolicą Apostolską zgłosiło środowisko „Konkordout”, zbierając petycję podpisaną przez ponad 15 000 obywateli.
Zwolennicy argumentują, że pozwoli to Polsce samodzielnie kształtować programy nauczania bez konsultacji z Kościołem, odzyskać kontrolę nad funduszami publicznymi przeznaczanymi na instytucje religijne oraz wzmocnić laicki charakter państwa, ograniczając wpływ religii na procesy wyborcze.
TSUE wymusza zmiany w administracji – przełom w urzędach stanu cywilnego
Unia Europejska nakazuje Polsce uznawanie małżeństw jednopłciowych zawartych legalnie w innych państwach członkowskich. Wyrok TSUE z 25 listopada 2025 r. zobowiązuje do rejestracji takich związków w krajowych rejestrach, opierając się na swobodzie przemieszczania się osób oraz zasadzie równego traktowania.
Odmowa wpisu zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru narusza unijne regulacje. Nie oznacza to jednak uznania małżeństw jednopłciowych zawartych w Polsce.
Nowe wzory aktów stanu cywilnego – „Pierwszy małżonek” i „Drugi małżonek”
Ministerstwo Cyfryzacji opracowało projekt rozporządzenia wprowadzającego nowe formularze aktów stanu cywilnego. Zamiast „męża” i „żony” pojawią się neutralne określenia „Pierwszy małżonek” oraz „Drugi małżonek”, co ułatwi rejestrację związków zarówno heteroseksualnych, jak i jednopłciowych.
Zmiany obejmą też sekcje z danymi rodziców dla spójności dokumentów oraz zaświadczenia o zdolności prawnej do małżeństwa za granicą.
Wicepremier Krzysztof Gawkowski podkreśla, że to nie ideologia, lecz obowiązek prawny, który usprawni administrację i zapewni obywatelom prawa, takie jak świadczenia społeczne czy wspólne rozliczenia podatkowe.
Jak zmiany wpłyną na obywateli i państwo?
Wypowiedzenie Konkordatu może zrewolucjonizować finansowanie lekcji religii i funduszu kościelnego. Modyfikacje aktów stanu cywilnego dotkną tysięcy Polaków powracających z zagranicy z małżeństwami zawartymi za granicą.
Administracja podkreśla, że dostosowanie procedur do wymogów UE to krok ku nowoczesnemu państwu, gwarantujący pełnię praw obywatelskich i efektywność urzędów.